Bộ dàn hiện tại của em với cấu hình cặp Loa Tannoy Turnberry Gr ( 34hz-44hz -6db) + Sub Rel classic 98 ( 27hz -6db). Cả 2 đều chung đặc điểm là màu gỗ và màng loa giấy nên âm thanh rất hài hòa. Em setup ở góc lệch 1 bên loa - vị trí này em thấy hiệu quả nhất ( thay vì giữa 2 loa). Cắt tần số khoảng 42Hz ( em cắt cao chút để có sự can thiệp vào dải mid low - do 2 loa cùng màng giấy nên rất ăn nhập). Volume mức 4 ( khoảng 8h) - nên gần như không nghe hay cảm nhận được hướng về loa sub. Nhìn chung rất hài lòng về setup này - âm thanh hài hòa và hoàn thiện, bổ sung năng lượng khi cần. 2 típ mà cá nhân em muốn chia sẻ - Chỉ bổ sung sub khi dải trầm của loa chính đã được khai thác hiệu quả ( điện đủ, amp hợp) - không nên dùng sub với quan điểm sửa chưa hay bù đắp dải trầm - sub hoàn thiện dải trầm. - Không nên tham lam nhất định cần sub phải phát ra tiếng hoặc hiệu ứng rõ ràng. Hãy chỉ quan điểm nó là một phụ kiện - không hẳn là loa. Em đang muốn trải nghiệm thêm 1 sub nữa để chơi stereo sub. Em muốn xin ý kiến các Bác xem hiệu quả của 2 sub sẽ như thế nào so với 1 sub và căn chỉnh thế nào ( volume và cắt tần).
Sub là mono, cho dù có hai loa hay bốn loa sub cũng vậy. Ở tần số từ 80Hz trở xuống, người nghe không thể định hướng được vị trí của âm thanh. Do đó, không thể có khái niệm stereo sub. That said, bác nói đúng là nên có hai sub. Khi có hai sub, các peaks và nulls sẽ được triệt tiêu lẫn nhau làm âm trầm trong phòng được đều đặn hơn.
Bác đọc kỹ tài liệu Rel rồi hẵng phán nhé. Rel vẫn phát trên tần số cắt vài octave đó, với độ suy giảm 6dB/octave
Dù sub có phát được trên tần số cắt bao nhiêu octave đi nữa thì điều đó không thay đổi bản chất là ở tần số thấp, tiếng bass là không định hướng.
Nó không định hướng nhưng tương tác rất mạnh với phòng nghe. Stereo Sub sẽ bổ sung cho nhau, làm điểm nghe "ngọt" mở rộng hơn, dễ chỉnh hơn. 1 Sub vẫn ổn nhưng rất khó chỉnh, nhất là với phòng rộng hoặc bất đối xứng. Điểm "ngọt" của 1 sub cũng nhỏ hơn (thích hợp cho nghe 1 mình), tuy nhiên, tìm được vị trí đặt Sub và ngồi nghe đúng điểm ngọt đó cũng là cả một cuộc chiến
Đúng, tôi vẫn đồng ý là có hai subs sẽ làm mất đi các peaks và nulls, tốt hơn nhiều so với nếu chỉ dùng một sub. Nhưng điều này hoàn toàn khác với thứ được sáng tác ra tên gọi là stereo sub, vì stereo là một hiệu ứng tâm thính học, gây ra bởi tính định hướng, là thứ không thể có được khi âm thanh ở tần số thấp.
Mình nghĩ khái niệm "Stereo Sub" vẫn có chỗ phát huy khi Sub "vươn" tới dải tần trên 80Hz. Ít nhất có 2 trường hợp phổ biến: Méo hài (harmonic distortion) do excursion cao: với transient bass mạnh, driver bị đẩy excursion lớn, sinh hài bậc 2/3 nằm ở 100-250Hz (cắt tần cao hơn 30Hz) Điểm cắt (crossover) cao: nếu sub đang gánh cả phần dải có tính định vị (trên ~80-100Hz)
Cuối cùng em vẫn quyết định sử dụng stereo sub - mỗi sub em đấu ở 1 vế amply ( hiện tại em chơi ổn định được 8 tháng) Cắt tần từ 42hz xuống 36hz - volume vẫn để mức 4 Hiệu quả hơn hẳn 1 sub rất nhiều - Setup dễ hơn: không cảm giác bass bị chậm hay nhanh hoặc hụt bass ở điểm nào đấy. Hoặc do tai em không nghe ra nhưng với em 2 sub setup dễ hơn 1 sub rất nhiều ( Sub rel) - Năng lượng và độ phủ phòng tốt hơn - Bass tốc độ và tách bạch hơn - Định hướng hay không em không rõ nhưng có thể vì hài âm của sub vẫn phát ra các tần số cao Stereo sub là 1 setup đáng để chơi ạ - em là người chơi thiên về trải nghiệm chứ không lý thuyêt ạ
Hoàn toàn đúng. Dù Rel không cung cấp số liệu cụ thể nhưng nhiều audiophile đã kiểm tra và khẳng định Rel sử dụng mạch lọc bậc 1, tức là roll off 6dB / octave (tần số gấp đôi tương đương 1 octave, hay dân gian gọi là quãng tám). Nó khác hoàn toàn với sub cho home theatre với roll off có thể rất dốc lên tới 24dB /octav. Do vậy hiệu ứng stereo vẫn tồn tại khi dùng 2 sub Rel
Ra là vậy cảm ơn Bác - thảo nào em cắt khoảng 35-36hz - mà nhiều đoạn guitar thùng ( khoảng 120-150hz) màng loa nó vẫn rung nhẹ
Bác nói vậy bảo sao cứ tranh cãi suốt ngày. Hiệu ứng stereo sub tồn tại chỉ khi người dùng cắt tần số cao (trên 30Hz) hoặc đoạn bass quá sâu, kéo dài khiến "hành trình" màng loa quá lớn so với khả năng kiểm soát của "loa" đó, tạo ra các "hài" bậc cao, nhảy lên vùng "nhìn thấy" được (trên 80Hz). Và thường thì chức năng của loa Sub không nên như vậy, trừ phi cặp loa chính có bass quá kém, phải dùng Sub để đỡ thay. Ngoài ra, yếu tố phòng nghe rất quan trọng nhưng bác hầu như bỏ qua. Bass đã tương tác với phòng nghe rất mạnh rồi, sub bass càng mạnh mẽ hơn. Phòng nghe bác chủ nếu mình ko nhầm thì là phòng khách chung cư, trần thạch cao, thấp..; lệch bên trái rất nặng (hình như là hình dạng chữ L)... Đó không phải phòng đủ chuẩn để đánh giá tiếng bass chứ chưa nói đến sub bass
Mạch lọc low pass bậc 1 có độ suy giảm 6dB / octave là thuần tuý kỹ thuật bác ạ. Tức là kể cả bác cắt ở 30hz thì sub nó vẫn phát ở tần số 60hz ở công suất 1/4 và kể cả tới 120 hz ở công suất 1/16 theo đúng tín hiệu vào và độ khuếch đại của sub. Nó không liên quan gì tới hài âm do màng loa lớn cả. Ngoài ra sub rel ở mỗi cross over setting sẽ tạo 1 độ trễ pha nhất định, người ta đo thì thấy cross over càng cao thì trễ pha càng lớn. Ưu điểm của việc set lân cận 30hz là độ trễ pha rất rất nhỏ. Độ trễ lớn nhất là 45 độ.
Bác đang bị luận quẩn trong các vấn đề "cô lập" loa Sub trong phòng thí nghiệm. Còn nếu đã nói đến môi trường phòng thí nghiệm thì bác cắt tần ở 30Hz là loa sub REL đã suy giảm -3dB ngay ở 30Hz rồi chứ không cần lên đến 60Hz đâu. Tiếp đó là độ ồn nền (tức âm lượng tự nhiên của chính phòng nghe). Độ ồn lý tưởng là 40dB nhưng thực tế với một phòng nghe kiêm phòng khách với các đặc điểm như trên thì độ ồn nền có thể cao hơn 60dB Tiếp nữa là giới hạn cơ học của củ loa sub REL (roll-off tự nhiên). Củ loa sub không nhẹ nhàng như củ loa treble đâu, và mỗi Series của Sub REL nó lại càng khác nữa... ....
Thật sự mình nghĩ bác không nắm về kỹ thuật. Tất nhiên phòng ốc điện đóm đều tác động nhưng yếu tố kỹ thuật mới là then chốt. Vấn đề màng loa tạo hoạ tần như bác nói thì Rel đã cố gắng hết mức để hạn chế. Mà chẳng phải riêng Rel, các nhà sản xuất loa cao cấp đều cố gắng loại bỏ yếu tố này càng nhiều càng tôt. Bác xem lại thiết kế màng loa Rel nhé. Và cũng nên đọc xem mạch lọc bậc 1 là gì, có cần phòng thí nghiệm để nó hoạt động không. Đây là yếu tố kỹ thuật không phải tâm linh và nói luôn với bác 1 sự thật: dù phòng lệch, dù không phải phòng nghe vẫn setup ổn cho 1 sub. Nó vẫn hoà vào loa chính rất tốt. Và sự thật thứ 2: kể cả với phòng nghe tiêu chuẩn thì 2 sub vẫn ăn đứt 1 sub. Mình dừng hẳn ở đây.
Ở đây chúng ta đang nói đến hiệu ứng Stereo Sub có hay không !!!! chứ không phải vấn đề Loa sub có hòa vào loa chính tốt hay không ! Gọi AI ra cho nó nhanh gọn 1. Tại sao lại là mốc 120Hz mà không phải thấp hơn? Có hai lý do cốt lõi khiến củ loa subwoofer buộc phải bắt đầu đuối và rơi tự do từ mốc 120Hz: Ranh giới định vị âm thanh (Directional Hearing): Tai người không thể định vị được âm thanh dưới 80Hz (tiếng bass không hướng tính). Từ 80Hz đến 120Hz là dải chuyển tiếp, và trên 120Hz, tai người bắt đầu định vị cực kỳ chính xác âm thanh phát ra từ đâu. Nếu củ loa sub hoạt động tốt trên 120Hz, bạn sẽ ngay lập tức "chỉ mặt đặt tên" được cục sub đang nằm ở góc nào trong phòng, phá hỏng hoàn toàn hiệu ứng sân khấu âm thanh (Soundstage). [1, 2] Trở kháng do độ tự cảm (Le) chạm ngưỡng giới hạn: Đối với các củ loa siêu trầm có cuộn dây động (voice coil) lớn để chịu dòng điện cao, điện trở của cuộn dây tăng tỷ lệ thuận với tần số. Qua các phép đo đạc vật lý, đồ thị trở kháng của hầu hết củ loa sub màng nặng sẽ bắt đầu dốc đứng lên từ khoảng 100Hz - 120Hz. Từ mốc này, dòng điện dải cao bị chặn lại rất mạnh, khiến màng loa mất lực cơ học và tự giảm biên độ (Acoustic Roll-off). [1] 2. Các Series khác nhau của REL có khác nhau không? Chắc chắn có khác nhau, và khác nhau rất lớn do REL thiết kế mỗi Series cho một mục đích sử dụng và phân khúc khách hàng hoàn toàn riêng biệt. Khối lượng màng loa (Mms) và vật liệu chính là thứ quyết định điểm dốc cơ học này diễn ra ở đâu: Dòng Tham Chiếu (Reference Series: No.31, No.32) Thiết kế: Sử dụng củ loa kích thước khổng lồ (12 - 15 inch) làm bằng sợi Carbon nguyên chất cực kỳ đắt đỏ. [1] Hành vi vật lý: Sợi carbon giúp màng loa siêu nhẹ nhưng lại cực kỳ cứng. Nhờ màng loa nhẹ, quán tính của nó rất thấp, cho phép loa phản hồi cực nhanh. [1] Mốc đuối cơ học: Điểm roll-off cơ học của dòng này được đẩy lên cao hơn, khoảng 150Hz. Tuy nhiên, REL cố tình dùng mạch lọc điện tử tinh vi để ép nó cắt mịn, giúp loa đạt được tốc độ phản hồi dải trầm nhanh như chớp để bắt kịp các cặp loa Ultra Hi-End. ⚡ Dòng S (Serie S: S/510, S/812) Thiết kế: Sử dụng màng loa hợp kim nhôm siêu nhẹ T-6063, kết hợp gia cố bằng sợi carbon ở mặt sau. Hành vi vật lý: Đây là dòng trung hòa xuất sắc giữa cân nặng và độ cứng. Củ loa có cân nặng vừa phải. Mốc đuối cơ học: Nằm chính xác ở khoảng 120Hz. Tiếng bass của dòng S cực kỳ "sạch" và gọn gàng, biến mất rất nhanh khi chạm ngưỡng trung trầm (low-mid) để không làm ảnh hưởng đến dải mid của loa chính. Dòng T/x (Serie T/x: T/5x, T/7x, T/9x) Thiết kế: Đây là dòng phổ thông, sử dụng màng loa kết hợp giữa FibreAlloy (nhôm gia cố) và giấy nện truyền thống. Hành vi vật lý: Do lớp giấy và keo gia cố, màng loa của dòng T/x có khối lượng nặng hơn dòng S tương đối nhiều nếu tính trên cùng một diện tích bề mặt. Mốc đuối cơ học: Do màng loa nặng và quán tính lớn, củ loa dòng T/x bắt đầu "ì" và đuối cơ học sớm hơn, ngay từ khoảng 90Hz - 100Hz. Đây là lý do tại sao khi setup dòng T/x, người ta thường phải vặn núm cắt tần xuống rất thấp (khoảng 30Hz - 40Hz) để dải hài bậc cao của nó không bị văng vào dải trung gây ù rền phòng Nếu tính thêm độ ồn nền cao cỡ trên 60Hz thì sao? Nếu độ ồn nền trong phòng của bạn nhảy lên mức 60dB trở lên, thì kịch bản âm học thực tế sẽ trở nên vô cùng thú vị và có phần "nghiệt ngã" đối với một chiếc loa subwoofer. Khi bạn đặt cắt tần loa sub REL ở 30Hz trong môi trường có "bức tường ồn" lớn hơn 60dB chặn ở dải trên, phản ứng thực tế sẽ bị tác động như sau: 1. Hiện tượng "Che lấp âm thanh" (Acoustic Masking) triệt tiêu hoàn toàn dải hài Tai người có một cơ chế sinh học: Nếu có một âm thanh lớn ở tần số này, nó sẽ tự động xóa sạch các âm thanh nhỏ hơn ở các tần số lân cận. Khi bạn bật nhạc vừa phải, âm lượng đỉnh của loa sub ở nốt 30Hz đạt khoảng 80dB SPL. Theo mạch phân tần bậc 1, đến 60Hz (Hài bậc 2), âm lượng của sub giảm đi 9dB, chỉ còn phát ra 71dB SPL. Đến 90Hz (Hài bậc 3), âm lượng sub tiếp tục tụt xuống còn khoảng 65dB SPL. Nếu lúc này độ ồn nền của phòng từ 60Hz trở lên đã chễm chệ ở mức 65dB - 70dB, thì toàn bộ phần âm thanh hài bậc 2 (60Hz) và hài bậc 3 (90Hz) do loa sub phát ra sẽ bị tiếng ồn của phòng nuốt chửng 100%. Tai bạn hoàn toàn không thể bóc tách được một chút dải hài nào của sub nữa. 2. Loa sub biến thành một bộ lọc "Cắt thẳng đứng" (Brick-wall Filter) Về mặt vật lý, loa sub REL vẫn đang rung và phát ra dải hài một cách thoải mượt (6dB/octave). Nhưng về mặt thính giác thực tế, bộ lọc bậc 1 dốc thoải bỗng biến thành một bộ lọc bậc cao cắt thẳng đứng. Âm thanh từ 30Hz đến dưới 50Hz thì nghe thấy rõ (vì nó cao hơn ồn nền). Nhưng vừa chạm đến mốc 60Hz, âm thanh lập tức bị dập tắt hoàn toàn do chìm sâu vào sàn ồn. Củ loa màng nặng của REL lúc này không cần rướn lên 120Hz làm gì nữa, vì dải cao của nó chưa kịp đuối cơ học thì đã bị căn phòng "tiêu diệt" xong rồi. Tóm lại: Khi sàn ồn nền dải trên vượt ngưỡng 60dB, nó sẽ đóng vai trò như một bức tường cách âm tự nhiên tự chặt đứt toàn bộ dải hài từ bậc 2 trở đi của sub REL. Bản chất phân tần bậc 1 hòa quyện mượt mà của REL sẽ bị vô hiệu hóa hoàn toàn bởi chính tạp âm của căn phòng. nếu thêm phòng nghe không đối xứng (kiểu hình chữ L) thì sao? Khi bạn đưa một chiếc loa sub REL (dùng mạch phân tần bậc 1) vào một phòng nghe không đối xứng hình chữ L, kết hợp với các yếu tố công suất, giới hạn củ loa và độ ồn nền đã phân tích, cục diện âm học sẽ trở nên cực kỳ phức tạp. Phòng chữ L được mệnh danh là "cơn ác mộng" của dải trầm vì nó phá vỡ mọi quy luật phản xạ âm thanh thông thường. Thực tế phản ứng của loa sub và công suất dải trầm trong không gian này sẽ bị biến đổi như sau: 1. Phân rã công suất và xuất hiện "Vùng trũng năng lượng" (Bass Nulls) Ở phòng chữ nhật, sóng âm phản xạ đối xứng giúp bạn dễ tính toán điểm ngọt. Nhưng trong phòng chữ L: Mỗi nhánh của chữ L sẽ tự hình thành các hệ thống Sóng đứng (Room Modes) với tần số cộng hưởng hoàn toàn khác nhau. Tại một số vị trí ngồi trong phòng, sóng âm phản xạ ngược pha từ nhánh chữ L còn lại sẽ dội về, triệt tiêu hoàn toàn công suất của loa sub tại một tần số cụ thể (thường rơi vào dải 40Hz - 60Hz). Hậu quả: Dù bạn tăng công suất amply lên gấp đôi (+3dB), hay thậm chí gấp 4 lần (+6dB), tại vị trí trũng đó bạn vẫn không nghe thấy tiếng bass. Năng lượng điện bị biến thành nhiệt năng vô ích và làm quá tải củ loa. 2. Phá nát pha của mạch phân tần bậc 1 Lợi điểm lớn nhất của loa sub REL là mạch bậc 1 giữ đồng pha tuyệt đối (0° Phase Shift) với loa chính. Nhưng phòng chữ L sẽ vô hiệu hóa lợi thế này: Nhánh dài và nhánh ngắn của chữ L tạo ra quãng đường di chuyển của sóng âm từ sub đến tai bạn dài ngắn khác nhau. Sóng trầm dội vào các góc tường không đều nhau sẽ tạo ra hiện tượng lệch pha do môi trường (Acoustical Phase Shift). Ngay tại tần số cắt 30Hz (nơi công suất điện đã giảm 50%), thay vì hòa quyện mượt mà với loa chính, sóng âm của sub và loa chính có thể bị lệch pha nhau 90° hoặc 180° do cấu trúc chữ L. Lúc này chúng sẽ tự triệt tiêu lẫn nhau, khiến dải trầm tại điểm cắt 30Hz bị "hụt hơi" nặng nề hơn mức -3dB lý thuyết rất nhiều. 3. Hiệu ứng "Bẫy tiếng ồn" làm thay đổi tần số tắt hẳn Ở câu hỏi trước, bạn có nhắc đến độ ồn nền cao. Trong phòng chữ L, tiếng ồn (từ máy lạnh, cửa sổ, tiếng người ở góc khuất) thường bị bẫy và khuếch đại ở phần góc co của chữ L hoặc phần đuôi nhánh ngắn. Nếu bạn đặt sub ở nhánh này, độ ồn nền cục bộ tại đó có thể vọt lên 75dB - 80dB. Như đã phân tích, sàn ồn quá cao này sẽ "nuốt chửng" toàn bộ dải hài bậc 2 (60Hz) và bậc 3 (90Hz) của sub. Bạn sẽ gặp hiện tượng tiếng bass bị "méo mó": Ngồi ở nhánh này thì bass ù tai, nhưng bước sang nhánh kia thì bass biến mất hoàn toàn.
Đọc của Bác xong e đành phải vào nhắc: 1. Bác nên yêu cầu AI đưa bằng chứng hoặc coing thức cụ thể 2. Bác đọc mà e không biết bác có nắm ồn nền 65dB nó như nào không ạ. Bác nên đọc thêm về độ ồn. Liệu 65dB ồn nền phải là môi trường để thưởng thức âm nhạc. 3. Nếu bác vẫn không tin Rel vẫn phát ở tần số cao, chẳng hạn 150hz thì bác cứ cho phát tần số đo và đo năng lượng phát ở Rel là rõ thôi. Hoặc đơn giản như bác chủ, sờ tay vào cái màng loa xem nó coa rung không 4. Có những thuật ngữ mà em mới nghe lần đầu như là đuối cơ học. Nếu em hiểu thì đuối cơ học là điểm bắt đầu có sự suy giảm (roll off) của phần cơ khi không có tín hiệu điện nữa. Tức là từ điểm này, khả năng phát hoạ tần của màng loa như bác nói ở trên sẽ giảm nhanh khi không còn tín hiệu điện. Mạch lọc là tín hiệu điện. Bác nên hỏi lại AI. Và bác nên lưu ý là đáp tuyến 6dB/octave là họ đo đáp tuyến âm của loa khi phát tín hiệu có dải tần thay đổi. Nó là đặc tuyến suy giảm năng lượng theo tần số. Em không nắm Rel sẽ đo ra sao nhưng các nhà sản xuất loa luôn hiệu chỉnh phân tần bằng cách đặt 1 micro chuyên dụng thẳng góc với loa, trên trục loa để đo đáp tuyến và hiệu chỉnh như ý đồ thiết kế. Nghe chỉ là bước kiểm tra cuối cùng. 5. AI rất hay bịa và đánh tráo khái niệm, bác nên cẩn thận, tạo promp cho vững để hạn chế việc này. Nếu bác không tin cứ hỏi trực tiếp nó hoặc chất vấn sâu nếu bác có nền tảng kỹ thuật sẽ thấy ngay. Giờ thì em dừng hẳn đây, sẽ không tranh luận nữa.
Màng loa rung là một chuyện (trong phòng thí nghiệm), tai người nghe thấy là chuyện khác (trong phòng nghe thực tế)... Trong âm thanh mà bác không tính đến tương tác phòng nghe thì... Đúng là ko nên nói thêm nữa thật !!
Xin cảm ơn 2 Bác TrueHD và Quanvo đã có nhưng thông tin rất hay để em hiểu về sub Rel hơn - đúng là không chia sẻ thì rất nhiều thông tin em chưa biết
Bác xem lại chủ đề của thớt này. Sao bác không lôi luôn vấn đề nguồn điện, dây nguôn và dây tín hiệu vào luôn. Mình đã nói là mình không phản đối phòng ốc và điện đóm tác động đến chất lượng âm thanh nhưng chất lượng và bản chất hoạt động là 2 phạm trù khác nhau.
